Nysa

We wnętrzu detale architektoniczne i rzeźbiarskie z okresu gotyku, renesansu i baroku, wśród nich barokowa rzeźba Ukrzyżowanie z 1727, znajdująca się w pd.-zach. narożu świątyni.

W ołtarzu głównym późnogotycki tryptyk z pocz. XVI w., nawiązujący do ostatnich chwil z życia Chrystusa.

Spośród licznych kaplic na uwagę zasługuje kaplica Chrztów (Baptysterium) z poł. XVII w. w pn.-wsch. części kościoła z późnorenesansowym ołtarzem, późnogotycką chrzcielnicą z barokową pokrywą i misternie kutą kratą z 1627. W drewnianych medalionach malowidła Karola Dankwarta ze scenami ze Starego i Nowego Testamentu.

W nawie pn. obok zakrystii kaplica Świętej Trójcy z freskami Feliksa Antoniego Schefflera. W tejże nawie (czwarta od wsch. arkada) kaplica św. Jana Chrzciciela z manierystycznym ołtarzem z końca XVI w., z obrazami tematycznie związanymi z ołtarzem głównym. Poniżej malowideł płaskorzeźba Ostatnia Wieczerza, fundacji biskupa Gerstmanna. Powyżej Zmartwychwstanie. Po bokach postacie św. Piotra i św. Pawła. W zwieńczeniu św. Jan Ewangelista.

W zach. nawie manierystyczny ołtarz z 1612 w kaplicy Brackiej z Madonną w otoczeniu św. Katarzyny i św. Barbary. Zachowały się również manierystyczne nagrobki biskupów, wśród nich księcia legnickiego Wacława II (1348-1419) i właściciela państwa stanowego pszczyńskiego Baltazara Promnitza, bpa Marcina Gerstmanna i Jana Sitscha oraz liczne epitafia mieszczan i szlachty.

Obok bezwieżowego kościoła św. Jakuba późnogotycką dzwonnica o czterech kondygnacjach, której budowę rozpoczęto w 1474 i przerwano w 1. poł. XVI w. Budowla ceglana wyłożona jest do drugiej kondygnacji kamienną wykładziną z oryginalnymi detalami rzeźbiarskimi. Prace konserwatorskie wykonane były w l. 1960-61.

W sąsiedniej plebanii dwa cenne obrazy: „Matka Boska z Jezusem i czternastoma św. wspomożycielami” z 1524, pędzla Hansa Durera (malarza na dworze Zygmunta Starego i brata wielkiego Albrechta) oraz „Męczeństwo św. Bartłomieja”, pędzla Michała Wilhelma z końca XVII w.

W pobliżu, przy ul. Koszarowej, gotycki jednonawowy kościół św. Barbary z przeł. XIV i XV w. o interesujących szczytach (przedni gotycki, tylny renesansowy). Odbudowany po pożarze w 1945.

W Rynku odbudowano kilka zabytkowych kamieniczek mieszczańskich w pierzei pd.-zach. (nr 22-24) oraz dom Wagi Miejskiej z frontowym podcieniem, zbudowany w 1604 w stylu manieryzmu niderlandzkiego, odbudowany w l. 1810-90 i 1947-48. Obok ul. Wrocławskiej renesansowa studnia, tzw. piękna studnia, wokół której misternej roboty kuta krata z 1686.

W pobliżu ul. Brackiej barokowa fontanna z 1701 z rzeźbą przedstawiającą Trytona podtrzymywanego przez cztery delfiny, wzorowana na rzymskiej fontannie del Tritone, G.L. Beminiego.

Przy ul. Brackiej kilka odbudowanych renesansowych i barokowych kamieniczek o pięknych szczytach (nr. 6-14) oraz zespół poklasztorny bożogrobców ze wspaniałym barokowym kościołem św. św. Piotra i Pawła z l. 1720-27. W skład zespołu wchodzi również budynek klasztorny z l. 1708-13, dziś Wyższe Seminarium Duchowne, w l. 1810-1945 szpital.

Kościół św. św. Piotra i Pawła jest przykładem budownictwa emporowo-halowego charakterystycznego dla barokowych kościołów zakonnych Śląska, wzorowanych na kościele św. Michała na Małej Stranie w Pradze. Budowniczymi świątyni byli Michał Klein i Feliks Antoni Hammerschmidt. Jednonawowy kościół o dwóch pięknych wieżach, wyrastających z frontonu powyżej trzech kondygnacji posiada trzy pary kaplic przynawowych i czwartą po bokach prezbiterium. Nawa i kaplice kryte sklepieniami żaglastymi, a nad kaplicami gięte arkady empor i balustrady. Sklepienia pokryte iluzjonistycznymi malowidłami braci Feliksa i Krzysztofa Schefflerów (1730). Silne łamania arkad i balustrad empor oraz gzymsów głowic filarów, rozczłonkowanych pilastrami, połączone z dekoracją malarską i rzeźbiarską, wywołują uczucie niepokoju.

W ołtarzu głównym obraz przedstawiający patronów kościoła pędzla Chrystiana Filipa Bentuma z 1735. Tegoż malarza Madonna z Dzieciątkiem nad rokokowym tabernakulum. Po bokach rzeźby św. Augustyna i św. Jakuba Starszego. Na uwagę zasługuje portal rokokowy i rzeźba Matki Boskiej Bolejącej w kaplicy św. Grobu (pod wieżą pd.) oraz wyposażenie kościoła z 1. poł. XVIII w. (ambona, konfesjonały, ławy, tron, naczynia liturgiczne).

Z zespołem poklasztornym łączy się interesujący budynek mieszkalny (ul. Bracka 18), którego sień prowadzi na dziedziniec d. klasztoru.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *